İş Ekipmanları

A- A A+
İş Ekipmanları

2009/104/EC sayılı AB Direktifi, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları yönetmeliği ve İlgili Standartlar gereğince muayene edilirler.

       25 Nisan 2013 tarihli İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları yönetmeliği kapsamındaki ekipmanların, ulusal ve uluslararası standartlar temel alınarak, muayene uzmanımızın kontroller sırasından yapacağı risk analizine göre periyodik muayenelerinin yılda en az 1 kez veya farklı periyotlarda muayenelerinin yapılmasıdır.

      İş ekipmanı: İşin yapılmasında kullanılan herhangi bir makine, alet, tesis ve tesisat olarak, Periyodik kontrol: İş ekipmanlarının, bu Yönetmelikte öngörülen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak, yetkili kişilerce yapılan muayene, deney ve test faaliyetleri olarak, tanımlanmıştır.

Bu tanıma göre aşağıdaki iş ekipmanları için yönetmelikte belirtilen sıklıkta periyodik kontrol gerekmektedir.

  • Buhar kazanları
  • Kalorifer kazanları
  • Taşınabilir gaz tüpleri (Dikişli, dikişsiz)
  • Taşınabilir asetilen tüpleri
  • Manifoldlu asetilen tüp demetleri
  • Manifoldlu tüp demetleri
  • Sıvılaştırılmış gaz tankları (LPG, ve benzeri) (yerüstü-yer altı)
  • Kullanımdaki LPG tüpleri
  • Basınçlı hava tankları
  • Kriyojenik tanklar
  • Tehlikeli sıvıların bulunduğu tank ve depolar
  • Kaldırma ve/veya iletme araçları
  • Asansör (İnsan ve Yük Taşıyan)
  • Yürüyen merdiven ve yürüyen bant
  • İstif Makinesi (forklift, transpalet, lift)
  • Yapı İskeleleri
  • Akümülatör, Transformatör
  • Yangın Söndürme cihazı
  • Tezgahlar

   İş Ekipmanları;

2009/104/EC sayılı AB Direktifi, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları yönetmeliği ve İlgili Standartlar gereğince muayene edilirler.

Periyodik kontroller yasa, tüzük ve yönetmeliklerle ülkemizde yaptırılması zorunlu kılınmış kanuni yükümlülüklerdir. İş kanunu gereği her iş veren iş yerinde çalışanların her şeyden önce can ve mal güvenliğini ve cihazların kullanımlarında güvenliği sağlamakla yükümlüdür. Bu yükümlülük ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi açısından kontrollerin yapılması gerekmektedir.

Her işletmede büyük olasılıkla sürekli çalışması gereken türden cihazların yedekleri bulunmaktadır. Bu tip durumlarda öncelikle çalışmayan cihazı daha sonra bir iki gün sonra hazırlık yapılabilecek gün durumuna göre diğer cihaz yedeklemeli olarak test edilebilir. Veya işletmelerde genel duruşlar yada bakım günleri olmaktadır, genel duruş veya bakım günlerinde ortak planlama yapılarak muayene hizmeti yapılabilir.

-11 Ocak 1974 tarih ve 14765 Sayılı Resmi Gazete’ de yayınlanan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün; •     207. ve 208. maddeleri işletmelerde bulunan buhar, sıcak su, kızgın su ve kızgın yağ   kazanlarının; •     223. ve 227. maddeleri, her türlü basınçlı  kapların  (hidrofor tankı, boyler  tankı  vb.) •     244. maddesi ise kompresörlerin (hava tankı, hava kompresörü, amonyak kompresörü vb.) periyodik olarak yılda bir kez, •     376. ve 378. maddeleri  her  türlü kaldırma makinalarının  (gezer vinç, köprülü vinç, monoray  vinç,  caraskal,  forklift,  asansör vb.)  periyodik  olarak  3  ayda bir kontrol edilmesini ve gerekli testlerin yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

• Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği (2012 yılından sonra) • Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik • Tersane, Tekne İmal Ve Çekek Yerlerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul Ve Esasları hakkında Yönetmelik Yukarıda belirtilen yönetmeliklerin kapsadığı alanlarda herhangi bir kurum,kuruluş veya kişinin kontrol yaparak raporlandırması mümkün değildir.

İşletme hukuki sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür. (işveren, işçi ayrımı olmaksızın) Yaşanabilecek bir iş kazasında müfettişler kaza ile alakalı öncelikle kullanılan cihazın dosyasını (bakım-onarım,periyodik kontrol kayıtlarının bulunduğu) inceleyeceklerdir. Bu incelemede işletme hukuki sorumluluklarını yerine getirip getirmediği detaylı kontrol edilir. 1-Periyodik kontrollerini yaptırmış ve herhangi bir eksik yok ise; İşletme periyodik kontrollerini düzenli yaptırıyor olabilir ancak bu işlem tek başına yeterli değildir. Kullanıcı eğitimi, düzenli bakım yapılıp yapılmadığı gibi kayıtlar da mutlaka dosyalanmalıdır. 2-Periyodik kontrollerini yaptırmış ve eksik var ise; İşletme kontrollerini yaptırıyor olabilir, ancak tespit edilen eksikliklerle ilgili herhangi bir çalışma yapmamış durumda ise bu durum sorumluluklarını yerine getirmediğini şeklinde değerlendirme yapılabilir.

Şayet muayene işlemi sonrasında kontrolü yapılan cihaz ile ilgili uygunsuzluklar tespit edilmiş ise, eksikleri mümkün olduğunca sertifikalı malzemeler (manometre, emniyet ventili, halat, kanca vb.) ile değiştirilmeli, eksiklikler hızlıca hem can hem de mal güvenliği açısından giderilmelidir. Eksikliklerin giderilmesi halinde kontrol işlemini için tekrar ek kontrol talebinde bulunulmalı ve tekrar cihazın eksikliklerinin tam anlamıyla tamamlanıp tamamlanmadığı kontrol ettirilmelidir.

a.    Basınçlı Kapların Periyodik Kontrolleri Kalorifer kazanı/Buhar kazanı/Kızgın su kazanı/Kızgın yağ kazanı Hava tankı/Hidrofor/Genleşme Tankı/Boyler/Otoklav/Basınçlı kap Sanayi gazları depolama tankı/Kara tankeri Sıvılaştırılmış petrol gazları tank/Basınçlı Kap Emniyet cihazı b.    Kaldırma ve İletme Makinalarının Periyodik Kontrolleri Vinç/Caraskal/Asansör/Transpalet/Forklift/Platform/Mobil vinç/Kule vinç Cephe asansörü/Araç kaldırma lifti/Sapan c.    İş Makinalarının Periyodik Kontrolleri Çekici/Çekici Dozer/Skreyper/Greyder/Yükleyici Kazıcı Yükleyici/Fore Kazık B.    Gürültü ve Titreşim Kirliliği Ölçümleri C.    Baca Gazı Analizi D.    Gaz yakan cihaz ve tesis uygunluğu

11 Ocak 1974 tarih ve 14765 Sayılı Resmi Gazete’ de yayınlanan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünde Kaldırma iletme makinaları 3 ayda 1 olmak kaydıyla yılda 4 defa , Basınçlı kaplar ise yılda 1 defa kontrol edilmelidir. - 05.06.2002 tarih ve 24776 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve revize edilen 03.03.2009 tarih ve 27158 sayılı “Makina Emniyeti Yönetmeliği,  Madde 4 Kaldırma İşlemi Sebebiyle Meydana Gelen Belirli Tehlikeleri Önlemek İçin Temel Sağlık ve Güvenlik Kuralları” kısmında kaldırma makinalarına uygulanacak statik ve dinamik deneyler tanımlanmıştır.

Mevcut koşullarda periyodik kontrollerin yaptırılması ile ilgili zorunluluk 1974 yılında yayınlanan “İşçi sağlığı ve İş güvenliği tüzüğü” nde yer almaktadır. İSİG tüzüğünde akreditasyon konusunda herhangi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Dolayısı ile tüzükte tanımlandığı şekilde “ehliyeti Hükümet veya mahallî idarelerce kabul edilen teknik elemanlar tarafından” yapılabilmektedir.

İşletmedeki cihaza dair test esnasında tespit edilebilecek uygunsuzlukların yerinde görülmesi açısından ve muayene hizmetinin gerçek anlamda yapıldığının (hangi aşamalardan geçiyor ve ne gibi kontroller yapılıyor) görülmesi açısından yardımcı personel bulundurmak önemlidir. Bir işletme de kullanılan cihazı kullanıcısından başkası ne gibi sorunları var bilemez. Dolayısıyla yardımcı personel cihazı tanıyan ve muayene işlemi sırasında oluşabilecek riskler de müdahale edebilecek bilgiye sahip olmalıdır.

İmalinin bitiminden sonra ve monte edilip kullanılmaya başlanmadan önce, veya yapılan değişiklik ve büyük onarımlardan sonra, en az üç ay kullanılmayıp yeniden servise girmeleri halinde ise tekrar kullanmaya başlanmadan önce ve herhalde periyodik olarak kontrol yaptırılması gerekmektedir.

Periyodik kontrollerde esas; işletmede can ve mal güvenliğini riske atacak durumların tespit edilerek raporlandırılmasıdır. Dolayısı ile bu tip kontroller bağımsız ve tarafsız kişi ve kuruluşlarca yani, kontrol edilen cihazın bakım, onarım, üretici veya mülkiyet ilişkisi olmayan kuruluşlarca kontrol edilmesi önemlidir.

Akreditasyon uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca gerçekleştirilen çalışmaların ve dolayısıyla bu çalışmalar sonucunda düzenledikleri uygunluk teyit belgelerinin (deney ve muayene raporları, kalibrasyon sertifikaları, yönetim sistemi belgeleri, ürün belgeleri, personel belgeleri vb) güvenilirliğini ve geçerliliğini desteklemek amacıyla oluşturulmuş bir kalite altyapısıdır. Uygunluk değerlendirme kuruluşlarının akreditasyonu, ilgili uygunluk değerlendirme kuruluşları için yeterlilik kriterlerini belirleyen uluslar arası standardlar, ilgili sektöre özel gereklilikler ve bölgesel veya uluslar arası akreditasyon kuruluşları tarafından belirlenmiş rehber dokümanlarda belirlenmiş, dünya genelinde kabul görmekte olan, gereklilikler esas alınarak gerçekleştirilmektedir.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği tüzüğü periyodik kontrol konusundaki yeterliliği “ehliyeti hükümet veya mahalli idarelerce kabul edilen teknik elemanlar tarafından yapılacak” şeklinde ifade etmiştir. Uygulamada yapılan denetimlerde yeterli teknik eleman olarak odaya kayıtlı makina mühendislerini kabul etmektedir. -10.11.2000 tarih ve 24226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Basınçlı Kaplar ve Bu Kapların Muayene Yöntemlerinin Ortak Hükümlerine Dair Yönetmelik” de muayene kuruluşu ve muayeneyi yapacak personel tanımlanmıştır.

Bilindiği gibi kaldırma iletme makinaları 3 ayda bir defa, basınçlı kaplar yılda 1 defa şeklinde süreler belirtilmektedir. Burada işletmenin mümkün olduğunca bu tarihleri çok fazla aşmamaları önemlidir. Süreler aşıldığında alınan riskte artmaktadır.

Madde 223 - Basınçlı kapların kontrol ve deneyleri, ehliyeti Hükümet veya mahallî idarelerce kabul edilen teknik elemanlar tarafından, imalinin bitiminden sonra ve monte edilip kullanılmaya başlanmadan önce, veya yapılan değişiklik ve büyük onarımlardan sonra, en az üç ay kullanılmayıp yeniden servise girmeleri halinde ise tekrar kullanmaya başlanmadan önce ve herhalde periyodik olarak yılda bir yapılır. Kontrol ve deney sonuçları, düzenlenecek bir raporda belirtilir ve bu raporlar işyerlerinde saklanır. Madde 378 - Kaldırma makinaları ve araçları her çalışmaya başlamadan önce, operatörleri tarafından kontrol edilecek ve çelik halatlar, zincirler, kancalar, sapanlar, kasnaklar, frenler ve otomatik durdurucular, yetkili teknik bir eleman tarafından üç ayda bir bütünüyle kontrol edilecek ve bir kontrol belgesi düzenlenerek işyerindeki özel dosyasında saklanacaktır. - “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” madde 7’de iş Ekipmanlarının kontrolü aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır. •    Çalışma şeklinde değişiklikler, kazalar, doğal olaylar veya ekipmanın uzun süre kullanılmaması gibi iş ekipmanındaki güvenliğin bozulmasına neden olabilecek durumlardan sonra, arızanın zamanında belirlenip giderilmesi ve sağlık ve güvenlik koşullarının korunması için uzman kişilerce gerekli kontrollerin yapılması •    Hangi tür iş ekipmanlarının kontrollere tabi tutulacağı, kontrollerin kimler tarafından ve hangi sıklıkla ve hangi şartlar altında yapılacağı ile kontrol sonucu düzenlenecek belgelerle ilgili usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenmektedir. - 18.11.2008 tarih ve 27058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği” gereği asansörlerin yıllık kontrollerinin yapılması zorunlu tutulmuştur. Aynı yönetmelik gereği 2012 yılından sonra asansörlerin kontrolleri akredite kurumlar tarafından yapılması gereği belirtilmiştir.05.11.2011 tarihli yönetmelik revizyonu ile şubemiz bünyesinde protokol yapılan belediyeler ile yönetmelik kapsamında kontroller yapılmaya ve raporlandırılmaya başlanmıştır.